Hiërarchische regressie (blokken)

Kort

De kolommen onder “Voorspeld uit wat?” worden in 2 of 3 blokken getoetst. Elk blok laat zien hoeveel variantie het verklaart boven de vorige blokken uit (ΔR²).

Waarvoor

Gebruikelijk: blok 1 bevat controlevariabelen (bijvoorbeeld leeftijd), blok 2 de variabele waar het om gaat. “Blokken maken” kies je onder “Meer opties” bij de vraag “Kan iets worden voorspeld?”. Zonder blokken blijft de regressie zoals gebruikelijk.

Voorwaarden

• Zoals bij lineaire regressie. Heeft de doelkolom precies twee waarden, dan rekent Statable zonder blokken.
• De volgorde van de blokken wordt vóór de analyse vastgelegd en theoretisch onderbouwd, niet gekozen nadat het resultaat bekend is.
• Alle blokken worden berekend op dezelfde gevallen: wie in een later blok een ontbrekende waarde heeft, valt ook uit blok 1. Statable noemt het aantal van deze gevallen.

Het resultaat lezen

• Per blok R², gecorrigeerde R², ΔR² en de F-verandering met df1 (nieuwe coëfficiënten; een groepskolom met k niveaus telt als k − 1), df2 en p. Blok 1 wordt getoetst tegen een model zonder voorspellers.
• Statistisch significante ΔR²: het blok verklaart extra variantie boven de vorige blokken uit. Anders: geen significant aandeel. Daalt de gecorrigeerde R², dan voegt het blok niets toe nadat de kanswinst is afgetrokken.
• De coëfficiënten (B, β, p) horen bij het model met alle blokken.

Het resultaat rapporteren

Blok 1: R² = ,10, F(2, 97) = 5,53, p = ,005; blok 2: ΔR² = ,23, F(2, 95) = 16,06, p < ,001

Noem in de tekst de kolommen van elk blok en onderbouw de volgorde.

Grenzen

• ΔR² is geen bewijs van causaliteit: het laat zien hoeveel variantie een blok extra verklaart, niet dat het die veroorzaakt.
• Een andere volgorde geeft een andere ΔR². PSPP berekent één model per blok; Statable berekent ΔR² en de F-verandering (zoals “F Change” in SPSS, in R paarsgewijs anova(m1, m2)).

Bron

Cohen, J., Cohen, P., West, S. G., & Aiken, L. S. (2003). Applied Multiple Regression/Correlation Analysis for the Behavioral Sciences (3e dr.). Erlbaum. Field, A. (2018). Discovering Statistics Using IBM SPSS Statistics (5e dr.), hfst. 9. Sage.