Hoe hangen meerdere getallen samen? (correlatiematrix)

Kort

Drie of meer getalskolommen, en de vraag is hoe elke kolom met elke andere samenhangt (bijvoorbeeld studietijd, motivatie, slaap en cijfer). Statable berekent alle paren in één keer en toont ze als matrix: de correlatie in de onderste driehoek, gevolgd door een tabel met n, p en 95%-betrouwbaarheidsinterval per paar. Voor precies twee kolommen is “Hangen twee dingen samen?” de juiste route (met spreidingsdiagram en controle voor een derde getal).

Pearson of Spearman

Eén soort geldt voor de hele matrix. Statable stelt Spearman voor zodra een kolom ordinaal is of hoogstens 7 verschillende waarden heeft (bijvoorbeeld Likert-antwoorden), anders Pearson - net als bij een enkele correlatie. De schakelaar in de uitkomst wijzigt het type voor alle paren.

Veel paren: Holm-correctie

Bij 5 kolommen zijn het 10 paren, bij 10 kolommen 45. Ook zonder echte samenhang valt er dan makkelijk eentje toevallig onder ,05. De schakelaar “p-waarden corrigeren volgens Holm” past de p-waarden aan het aantal paren aan (zoals R p.adjust). Hij staat standaard uit, zoals in SPSS. Had je vooraf een specifieke vraag over één paar, dan kun je dat paar zonder correctie rapporteren; zoek je in de matrix naar samenhangen, zet Holm dan aan.

Ontbrekende waarden

Voor elk paar tellen alle personen mee die in beide kolommen een antwoord hebben (paarsgewijze uitsluiting, zoals in SPSS en PSPP). Daarom kan n per paar verschillen; de tabel noemt het.

Het resultaat lezen

• De matrix is genummerd: rij 3, kolom 1 is de samenhang van de derde met de eerste kolom. De bovenste driehoek blijft leeg, omdat die hetzelfde nog eens zou herhalen.
• Vuistregel voor |r|: vanaf ,1 zwak, vanaf ,3 matig, vanaf ,5 sterk.
• De zin noemt hoeveel paren duidelijk zijn, en het sterkste en het zwakste paar. De regel voor je werkstuk noemt de drie sterkste paren; in een werkstuk staat de matrix meestal als tabel.
• Statable zet geen sterretjes bij de waarden: p staat per paar in de tabel.

mpg - wt: r(30) = −,87, p < ,001; mpg - hp: r(30) = −,78, p < ,001; wt - drat: r(30) = −,71, p < ,001

Voor specialisten

Statable berekent dit zelf: Pearson met p via t (n − 2 vrijheidsgraden) en BI via Fisher-z, Spearman met p via t (zoals R cor.test(exact = FALSE)), Holm zoals p.adjust; gecontroleerd met R. PSPP levert de Pearson-waarden (CORRELATIONS /MISSING=PAIRWISE) ter vergelijking.