Samenhang zonder de invloed van een derde getal (partiële correlatie)
Kort
Twee getallen hangen samen, maar een derde beïnvloedt misschien beide. Voorbeeld: schoenmaat en leestoets bij basisschoolkinderen hangen samen, omdat beide met de leeftijd stijgen. De partiële correlatie vraagt: hoe sterk is de samenhang bij gelijke leeftijd?
Hoe het werkt
- “Nieuwe analyse” → “Hangen twee dingen samen?”.
- Kies de twee getalskolommen.
- Kies onder “Moet ergens voor worden gecontroleerd?” een of meer getalkolommen. Zonder keuze blijft het de eenvoudige correlatie (“Verder zonder te controleren”).
Wat Statable berekent
- De lineaire invloed van de gekozen kolommen wordt uit beide getallen verwijderd. Statable kiest daarbij Pearson of Spearman, net als bij de eenvoudige correlatie; Kendall bestaat hier niet.
- Alleen personen met antwoorden in alle kolommen tellen mee. De pagina zegt hoeveel dat er zijn en blokkeert als het er te weinig zijn of als een gecontroleerde kolom zelf deel uitmaakt van de vraag.
- PSPP kan dit niet; Statable berekent het zelf.
Het resultaat lezen
Naast de partiële correlatie (symbool pr, bij Spearman prs) wordt de eenvoudige correlatie van dezelfde personen getoond. Zo zie je wat het controleren verandert: neemt de samenhang sterk af, dan hing die vooral af van het derde getal. Verandert ze nauwelijks, dan speelt dat getal geen grote rol. Alleen wat gemeten en gekozen is, wordt weggenomen; andere invloeden blijven.
pr(117) = ,18, p = ,052, 95%-BI [−,00; ,35], gecontroleerd voor leeftijd