Hangen twee dingen samen? (correlatie)

Kort

Bij twee getalkolommen wordt gecontroleerd of hogere waarden in de ene samengaan met hogere waarden (positief teken) of met lagere waarden (negatief teken) in de andere. Statable kiest vooraf tussen Pearson, Spearman en Kendall; met de schakelaar op de pagina wijzig je het type. PSPP kan geen rangcorrelaties; Statable berekent Spearman en Kendall zelf.

Welke correlatie Statable kiest

• Pearson (r): beide kolommen zijn getallen met veel verschillende waarden. Meet de lineaire samenhang.
• Spearman (rs): als minstens één kolom ordinaal is of hooguit 7 verschillende waarden heeft (bijvoorbeeld Likert-antwoorden). Er worden rangposities vergeleken.
• Kendall (τb): ook een rangcorrelatie, vaak betrouwbaarder bij veel gelijke waarden en kleine steekproeven. Bij een even sterke samenhang is τb kleiner dan r en rs; de sterkte in de uitkomstzin wordt daarop omgerekend.

De pagina geeft de reden voor de voorselectie in één zin; zin, regel voor je werkstuk en rapport volgen het gekozen type.

Voorwaarden

• Pearson: beide variabelen interval/ratio, samenhang ongeveer lineair (het spreidingsdiagram laat dat zien); uitschieters kunnen r sterk veranderen.
• Spearman en Kendall: alleen een rangorde is nodig; ze vangen elke gestaag stijgende of dalende samenhang. Uitschieters hebben minder invloed.
• Minstens 3 personen met antwoorden in beide kolommen.

Het resultaat lezen

r, rs en τb liggen tussen -1 en +1. Vuistregel voor |r|: vanaf 0,1 zwak, vanaf 0,3 matig, vanaf 0,5 sterk. Het betrouwbaarheidsinterval laat zien hoe nauwkeurig de waarde is geschat. Een samenhang bewijst geen oorzaak en gevolg.

Pearson: r(118) = ,34, p < ,001, 95%-BI [,17; ,49]

Spearman: rs(118) = ,31, p < ,001, 95%-BI [,14; ,46]

Kendall: τb = ,22, p < ,001, n = 120, 95%-BI [,10; ,33]

Typische voorbeelden

• Studietijd en examencijfer: Pearson.
• Instemming (1 tot 5) en aantal semesters: Spearman.
• Hoe hangen ze samen bij dezelfde leeftijd? Zie “Samenhang zonder de invloed van een derde getal”.
• Drie of meer kolommen tegelijk: zie “Hoe hangen meerdere getallen samen?” (correlatiematrix).

Voor specialisten

PSPP 2.1.3 heeft geen opdracht voor rangcorrelaties (NONPAR CORR); PSPP berekent Pearson.