McNemar-toets en Q van Cochran (ja/nee in de tijd)

Kort

McNemar (twee metingen) en de Q van Cochran (drie of meer) vergelijken ja/nee-antwoorden van dezelfde personen.

Waarvoor

Is het aandeel “ja” veranderd, bijvoorbeeld slagen voor en na een cursus? Statable kiest zelf de toets voor ja/nee-kolommen.

Voorwaarden

• Dezelfde personen; elke kolom heeft precies twee antwoorden, in alle kolommen dezelfde (0 en 1, of “ja” en “nee”).
• Een antwoord dat op “ja” lijkt, telt als “ja”, anders het grotere getal of de alfabetisch tweede tekst. Statable noemt het; je kunt het omwisselen.

Het resultaat lezen

• McNemar telt alleen personen die veranderd zijn (exacte binomiaaltoets). De odds ratio met een exact 95%-interval laat zien hoeveel keer vaker de meest voorkomende richting van verandering voorkomt.
• De Q van Cochran toetst of het aandeel “ja” over de meetmomenten verandert; bij p < ,05 volgen paarsgewijze vergelijkingen (exacte McNemar, Holm).
• McNemar wordt exact berekend (binomiaal), zoals in PSPP. De functie mcnemar.test van R gebruikt χ² met continuïteitscorrectie, dus de p-waarden verschillen. Statable begrenst p op 1; zonder veranderingen is er geen toets.

Het resultaat rapporteren

exacte McNemar-toets, p = ,041, OR = 3,00, 95%-BI [1,04; 10,55]; Q(2) = 13,45, p = ,001

Grenzen

• Slechts twee antwoorden. Zonder vergelijkingsgroep toont de toets de oorzaak niet; bij zeer weinig veranderingen is het resultaat onzeker. De Q van Cochran heeft geen groepen.

Bron

Hollander, M., Wolfe, D. A., & Chicken, E. (2014). Nonparametric Statistical Methods (3e dr.). Agresti, A. (2013). Categorical Data Analysis (3e dr.). Wiley.