Covariantieanalyse (groepen bij dezelfde waarde van een controlevariabele)

Kort

Waarvoor: de groepen worden vergeleken terwijl de invloed van een getal als controlevariabele (covariaat) wordt weggenomen. Gebruikelijk: de nameting per lesmethode, gecontroleerd voor voorkennis vóór de interventie. Statable toont gecorrigeerde gemiddelden, de groepsgemiddelden bij het gemiddelde van de covariaat. De controlevariabele kies je bij de vraag “Verschillen groepen?” onder “Meer opties”.

Voorwaarden

De covariaat mag niet door de groep worden beïnvloed. Ze wordt vóór de interventie gemeten, bijvoorbeeld voorkennis. Anders haalt de analyse een deel van het effect van de groep weg. Statable kan dit niet controleren.
De covariaat hangt lineair samen met de uitkomst, en even sterk in alle groepen (gelijke hellingen). Statable rapporteert hierover een toets.
De uitkomst is een getal; de waarnemingen zijn onafhankelijk; elke groep heeft minstens twee personen.

Het resultaat lezen

Eerst de toets van de hellingen (groep × covariaat). Is die statistisch significant (p < ,05): “De covariaat werkt in de groepen verschillend. De gecorrigeerde gemiddelden zijn dan maar beperkt te interpreteren.”
De groepstoets (type III) laat zien of de groepen verschillen bij dezelfde waarde van de covariaat; met ηp² en een 95%-betrouwbaarheidsinterval.
De gecorrigeerde gemiddelden worden met 95%-betrouwbaarheidsintervallen naast de ruwe gemiddelden getoond. Vanaf drie groepen volgen paarsgewijze vergelijkingen van de gecorrigeerde gemiddelden, met Holm-correctie.
De toets van de covariaat laat zien of die iets verklaart naast de groep; b is de gemeenschappelijke helling.

Hoe te rapporteren

Groep: F(2, 68) = 4,56, p = ,014, ηp² = ,12, 95%-BI [,01; ,26]; voorkennis: F(1, 68) = 33,02, p < ,001, ηp² = ,33, 95%-BI [,16; ,48]; hellingen (groep × covariaat): F(2, 66) = 0,45, p = ,641

Vermeld in de tekst bij welke waarde van de covariaat de gemiddelden zijn gecorrigeerd (het gemiddelde van alle personen) en rapporteer de uitkomst van de hellingentoets.

Grenzen

Eén controlevariabele. Statable berekent geen twee groeperingen samen met een controlevariabele; in plaats van een resultaat verschijnt een melding.
Ongelijke hellingen of een gebogen verband maken de gecorrigeerde gemiddelden maar deels interpreteerbaar. Statable schakelt dan niet zelf over op een ander model.
Als de groepen niet toevallig zijn samengesteld, egaliseert de covariantieanalyse alleen verschillen in de covariaat, niet in andere kenmerken.
PSPP heeft geen covariaat in GLM; Statable voert vier regressies uit met dezelfde personen en leidt daaruit type-III-toetsen af (komt overeen met car::Anova(lm(y ~ g + x, contrasts = list(g = contr.sum)), type = 3) in R).

Bron

Field, A. (2018). Discovering Statistics Using IBM SPSS Statistics (5e dr.), hfst. 13. Maxwell, S. E., Delaney, H. D., & Kelley, K. (2018). Designing Experiments and Analyzing Data: A Model Comparison Perspective (3e dr.). Routledge.