Które grupy się różnią? (porównania parami, analiza wariancji Welcha)
W skrócie
W porównaniu grup z trzema do dwunastu grup analiza wariancji mówi tylko, że co najmniej dwie grupy się różnią. Jeśli test ogólny jest wyraźny (p < ,05), pod wynikiem pojawia się sekcja „Które grupy się różnią?”. Jeśli nie jest wyraźny, Statable nie pokazuje porównań parami (powszechna konwencja, by nie szukać wśród przypadkowych wyników).
Trzy rodzaje
- Games-Howell: nie wymaga jednakowego rozrzutu i utrzymuje poziom błędu także przy grupach o różnej liczebności. Ustawienie domyślne w Statable, bez testu wstępnego.
- Tukey: zakłada jednakowy rozrzut w grupach.
- Bonferroni: ścisła i prosta, każde p jest mnożone przez liczbę par. Przydatna, gdy liczy się tylko kilka par.
Wybór to przełącznik na stronie; jego zmiana od razu aktualizuje tabelę bez ponownego obliczania. Wybór jest zapisywany w projekcie i trafia do raportu, Worda i Excela.
Analiza wariancji Welcha
Wynikiem głównym jest zawsze analiza wariancji Welcha (Welch analysis of variance); klasyczna jest podana obok. Analiza Welcha nie wymaga jednakowego rozrzutu i prawie nic nie kosztuje, gdy rozrzut jest jednakowy. Test Levene’a Statable pokazuje tylko opisowo: wybór na podstawie tego testu wstępnego zbyt często zgłaszałby przy grupach o różnej liczebności różnicę, która nie istnieje. η² i ω² pochodzą z sum kwadratów analizy klasycznej i są tak oznaczone.
Odczytywanie wyniku
Każda para pokazuje różnicę średnich, jej przedział ufności i skorygowane p. Para bez wyraźnej różnicy nie oznacza „równe”, tylko „brak wyraźnych dowodów”. Przy wielu grupach liczba par rośnie i każdą różnicę trudniej wykryć.
Typowy przykład
Trzy dawki szkolenia (0, 5 i 10 godzin) i wyniki: analiza wariancji Welcha (Welch analysis of variance) jest wyraźna. Games-Howell pokazuje, że 0 i 10 godzin się różnią, ale 0 i 5 oraz 5 i 10 - nie.
Analiza Welcha: F(2; 76,4) = 8,12, p < ,001; Games-Howell: 10 h vs 0 h, p = ,002