Meer rangtoetsen (teken, mediaan, Jonckheere-Terpstra, Kolmogorov-Smirnov)

Kort

Vier rangtoetsen (rank test) naast de standaardtoets: ze staan onder “Zonder normale verdeling (rangtoets)” in het veld “Welke rangtoets?”. Statable schakelt nooit zelf om.

Waarvoor

• Tekentoets (voor-na): telt alleen of de waarde steeg of daalde. Paren zonder verschil (zero differences) vallen weg. Statable rekent altijd exact; SPSS benadert vanaf 25 paren.
• Mediaantoets: aandeel boven de totale mediaan in elke groep; waarden op de mediaan tellen mee bij “≤”. Bij twee groepen geldt de exacte toets van Fisher; SPSS toont de Yates-χ² vanaf 31 gevallen.
• Jonckheere-Terpstra: trend over geordende groepen (drie of meer). De volgorde is zichtbaar en omkeerbaar; tweezijdig zoals SPSS, eenzijdig te kiezen.
• Kolmogorov-Smirnov (precies twee groepen): grootste afstand tussen de verdelingen, dus ook spreiding en vorm.

Voorwaarden

Onafhankelijke groepen (mediaan, J-T, K-S) of dezelfde personen twee keer (teken). Geblokkeerd bij een gevalsgewicht.

Het resultaat lezen

Zolang mogelijk exact berekend (Jonckheere-Terpstra tot 2.000.000 herindelingen, K-S tot n₁ · n₂ = 10.000), anders met een benadering; de regel “Berekend” zegt dat. Gelijke waarden blijven gelijk.

Het resultaat rapporteren

Jonckheere-Terpstra-toets, JT = 40,5, exacte tweezijdige p = ,013, N = 12

Grenzen

PSPP berekent Jonckheere-Terpstra verkeerd bij gelijke waarden, de mediaantoets maar bij benadering en K-S voor twee steekproeven helemaal niet; Statable berekent alle vier zelf. De mediaantoets heeft weinig power als veel waarden op de mediaan liggen.

Bron

Hollander, M., Wolfe, D. A., & Chicken, E. (2014). Nonparametric Statistical Methods (3e dr.). Wiley.